Kontrast Renk: Varsayilan Renkler Sari Üzerine Siyah Pembe Üzerine Siyah
Yazı boyutunu değiştir:
Yazi boyutunu küçült Yazi boyutunu büyüt Varsayilan degerleri yükle
Altı Nokta Körler Vakfı'nın resmi sitesine gitmek için buraya tıklayınız. Yeni pencerede açılır.

Bu site görme engelli kullanımına uygun
şekilde hazırlanmıştır.

Klavye

klavyeBiz görme engelliler için bilgisayarın en önemli parçalarından biri klavyedir. Bilgisayara komut vermek ya da veri girmek için kullandığımız klavyenin üzerinde harf, rakam, özel karakter ve çeşitli fonksiyon tuşları bulunmaktadır.

Klavyeler F ve Q olmak üzere iki harf düzeninde piyasaya sürülmektedir. Q klavyede harfler Q ile başlarken, F klavyede F ile başlamaktadır. Dolayısıyla harflerin yeri farklıdır.

Klavye üzerindeki tuşları 4 kısımda inceleyebiliriz;

1. Fonksiyon tuşları

2. Daktilo tuşları

3. Nümerik tuşlar

4. Özel tuşlar

ESC Tuşu

Klavyenin en üst sırası olan fonksiyon tuşlarının en başında yani klavyenin en sol üstünde yer alan "Escape" yani "çıkış" tuşudur. Açık olan uygulama ya da programı herhangi bir değişiklik yapmadan kapanmasını sağlar.

Fonksiyon Tuşları

Bu tuşlar çıkış tuşunun sağında klavyenin en üst sırasındadır. F1'den F12'ye kadardır. Tuşlar her program ve işletim sisteminde farklı görevler almıştır. Windows veya diğer işletim sistmelerine göre farklı özellikleri vardır. Bazılarının tüm programlarda ortak özelliklere sahip tuşların görevleri şu şekildedir:

F1: Yardım tuşudur. Açık olan program hakkında yardım menüsünü açar. Genelde tüm programlar için aynı görevi görür.

F2: Bilgisayarınızdaki klasör ve dosyalarını seçip F2'ye tıkladığınızda o klasör ya da dosyayı yeniden adlandırmamızı sağlar.

F3: Açık olan programda bir kelime aratmak istediğiniz F3'e basarak "Bul" penceresini açabiliriz. Açılan pencerede imleç aramak istediğimiz kelimeyi yazmamız için metin kutusundadır. Aratmak istediğimiz kelimeyi klavye ile yazabiliriz.

F4: İnternette gezinirken Internet Explorer'daki adres çubuğu etkinse imleci oraya götürerek, gitmek istediğimiz adresi yazmamızı sağlar.

F5: Açık olan internet sayfasını yenilememizi sağlar.

F6: Bir pencerenin birden çok bölümü arasında geçiş yapmayı sağlar.

F7-F9'un her program için ortak bir görevi yoktur. Programdan programa farklılık göstermektedir.

F10: Açık olan programda menü çubuğunu açmamızı sağlar.

F11: Açık olan pencereyi tam ekran modunda açmamızı sağlar.

F12: Üzerinde çalıştığımız ve değişiklik yaptığımız Word ya da benzeri dosyayı farklı bir isimle kaydetmemizi sağlayan "farklı kaydet" diyalog kutusunu açar.

 

Klavyede fonksiyon tuşlarının hemen sağında  yani en üst sıranın en sağında 3 adet tuş bulunur. Bunlar klavyenin çeşidine gore farklılık gösterebilir.

Print Screen

F12'nin hemen sağında yer alan print screen tuşu ekran görütüsü almaya yarar. Bu tuşu kullanma amacımız değişiklik gösterebilir. Örneğin, bir programda hata mesajı aldıgımızda gören birinden yardım almak için o görüntünün fotoğrafını çekip, bir resim programına yapıştırarak e-posta olarak atabilir, yardım isteyebiliriz.

Scroll Lock - Kaydırma Kilidi

Print Screen tuşunun hemen sağında yer alan kaydırma kilidi genellikle gören kişilerin kullandığı bir tuştur.  Ekrana sığmayacak yazıları görüntülemek için kullanılan kaydırma kilidini aktif hale getirir.

Pause Tuşu

Scroll Lock tuşunun hemen sağında yani sol üst sıranın en sonundaki tuş Pause yani "dur" tuşudur. Windows tarafından artık kullanılmamaktadır. Eskiden ise çalışan bir programın duraklatılması için kullanılıyorduç

Kontrol Tuşları

Escape-çıkış tuşundan aşağı doğru yani klavyenin en sol sırasında kontrol tuşları vardır.

Tırnak İşareti

Çıkış tuşunun hemen altında çift tırnak  yapmamızı sağlayan tuş bulunmaktadır.

Tab Tuşu-Sekme Tuşu

Tırnak işareti altında Tab yani sekme tuşu açık olan penceredeki alanlar arasında geçiş sağlar. Ayrıca Word programında yazı yazarken paragraph başı yapmamıza yarar.

Caps Lock Tuşu - Büyük Küçük Harf Tuşu

Tab-sekme tuşunun hemen altında yer alır. Caps lock tuşuna bir kez bastığımızda büyük, tekrar basıp kilidi kapadığımızda küçük harfe geri döneriz.

Shift Tuşu

Büyük-küçük harf tuşunun altında yer alır. Shift tuşunun iki görevi vardır. Birincisi kendisiyle beraber bir harfe basıldığında o harfin büyük yazılmasını sağlar. İkinci görevi ise birazdan bahsedeceğimiz sayı tuşlarının ikincil simgelerini yazmamızı sağlar.  Örneğin 1 rakamını yazan tuş Shift ile basıldığında "ünlem işaretini" yazmaktadır. Dolayısıyla ünlem işareti yapmak için Shift ve 1'e aynı anda basılmalıdır. Klavyede iki adet bulunmaktadır.

Ctrl - Kontrol Tuşu

Shift tuşunun hemen altında yer alan yani klavyenin en alt sırasının soldan ilk tuşu olan kontrol tuşu programlarda kısayolların kullanılmasını sağlar. Örneğin, Word'de yazı yazarken kontrol ile C harfine aynı anda bastığımızda kopyalama işlemini gerçekleştirebiliriz.  Klavyede iki adet bulunmaktadır.

Windows Tuşu

Kontrol tuşunun yanında Windows tuşu bulunur. Bu tuşa bastığımızda masaüstümüzde ve yer alan programlara ulaşmamızı sağlayan "Başlat" menüsü açılır. Bazı klavyelerde iki tanedir.

Alt Tuşu

Windows tuşunun sağında alt tuşu vardır Açık olan programın standart menü çubuğunu açar. Ardından ok tuşlarıyla bu menüler arasında gezinebiliriz. Ayrıca bu tuş bazı programların kısayol tuşları olarak da kullanılır.

Space - Boşluk Tuşu

Alt tuşunun hemen sağında yer alan space-boşluk tuşu yazı yazarken kelimeler arası boşluk bırakmamızı sağlar. Ayrıca ekran okuyucuyla üzerine geldiğimiz bir öğeyi seçmek, işaretlemek  ya da işareti kaldırmak için boşluk tuşuna basarız.

Alt Gr Tuşu

Boşluk tuşunun sağında yer alan Alt Gr tuşu hem kontrol hem de alt tuşuna aynı anda basmışız gibi davranır. Shift tuşu gibi çalışır; fakat bu kez tuşların üçüncül simgelerini yazmamızı sağlar. Örneğin Alt gr ve Q harfine aynı anda bastığımızda e-posta adreslerini yazarken kullanılan "@" et işaretini yazmamızı sağlar.

Windows Tuşu

Bazı klavyelerde iki tane Windows tuşu olduğundan daha önce bahsetmiştik. İkinci Windows tuşu Alt Gr tuşunun yanında bulunur ve birincisiyle aynı görevi görür.

Application Tuşu - Sağ Menü Tuşu

Alt Gr tuşunun hemen sağında yer alan sağ menü tuşu, fareyle sağa tıkladığımızda açılan menüyü açar. Özellikle yazı yazarken sağ menüyü çok sık kullandığımız için bu tuşu da sıklıkla kullanırız.

Kontrol Tuşu

Sağ menü tuşunun yanında yine bir kontrol tuşu vardır ve birincisiyle aynı görevi görmektedir.

Shift Tuşu

İkinci kontrol tuşunun üstünde ikinci bir shift tuşudur. Birincisiyle aynı görevi görmektedir.

Enter Tuşu

İkinci shift tuşunun üstünde yer almaktadır. Herhangi bir klasörü, dosyayı seçtiğimizde onu açmak kullanırız. Ayrıca yazı yazarken satır başı yapmamızı sağlar.

Backspace - Silme Tuşu

Enter tuşunun üstünde yer alır. Sola doğru karakter silmemizi sağlar. Ayrıca klasörlerin içinde gezinirken bir üst klasöre çıkmamızı sağlar.

Insert Tuşu

Silme tuşunun hemen yanında 6 adet tuş kombinasyonu bulunmaktadır. Bunlardan silme tuşunun hemen yanındaki Insert tuşudur. JAWS adlı ekran okuyucunun hemen hemen tüm kısayolları bu tuş ile birlikte sağlanır.

Home Tuşu

Insert tuşunun hemen yanında Home tuşu vardır. Yazı yazılan programlarda imleci satır başına götürür.

Page Up - Sayfa Başı Tuşu

Home tuşunun hemen sağında yer alan sayfa başı tuşu yazı yazdığımız programda imleci bir üst sayfaya götürür.

Delete - Silme Tuşu

6'lı tuş kombinasyonun ikinci sırasının ilk tuşudur. Backspace silme tuşunun aksine karakterleri sağdan siler.

End Tuşu

Delete silme tuşunun sağındaki tuştur. Yazı yazarken imleci satırın sonuna götürmemizi sağlar.

Page Down-Sayfa Sonu Tuşu

End tuşunun hemen sağında yer alır. Yazı yazarken imleci bir alt sayfaya götürür.

Yön Tuşları

Yön tuşları demin bahsettiğimiz 6'lı tuş takımının altında yer alır. İmleci oynatmayı ve liste öğeleri arasında gezinmeyi sağlamaktadır.

En alt sıradaki kontrol tuşunun hemen sağında sol ok tuşu bulunur. Yazıda imleci sol taraftaki karaktere götürür. Hemen yanında aşağı ok tuşu bulunur. Yazıda bir alt satıra gitmemizi sağlar. Alt ok tuşunun yanında sağ ok tuşu bulunur. Yazıda imleci sağ taraftaki karaktere götürmemizi sağlar. Alt ok tuşunun üstünde ise üst ok tuşu vardır. O da yazıda bir üst satıra geçmemizi sağlar.

Nümerik tuşlar

Klavyenin en sağ tarafındaki 4 sütun sayılarla ilgili tuşlardır. Klavyede sayıları kullanabileceğimiz iki tuş takımı vardır. Sayıları yazmak için buradaki tuş kombinasyonunu kullanırız.

Number Lock - Sayı Kilidi

Klavyenin en sağında bulunan dört sütunluk tuş takımının ilk sütununun ilk tuşudur. Page Up tuşunun sağında yer alır. Nümerik tuşlar grubunun kilidini açıp kapamaya yarar. Açıkken sayıları yazabilirken, kapalıyken ise gezinme tuşları olarak kullanılırlar.

Bölme işlemi Tuşu

Number Lock kilidinin hemen sağındadır. Bölme simgesini yazdırır.

Çarpma İşlemi Tuşu

Bölme simgesinin sağında yer alır. Çarpma simgesini yazdırır.

Çıkarma İşlemi Tuşu

Çarpma işlemi tuşunun hemen sağında yani klavyenin sağdaki tuşlarının en üstündedir. Çıkarma işlemi yani eksi simgesini yazdırır.

Toplama İşlemi Tuşu

Çıkarma işlemi tuşunun hemen altında yer alır. Toplama işlemi simgesini yazdırır.

Enter tuşu

Toplama işlemi tuşunun hemen altında, klavyenin en son tuşudur. Diğer enter tuşuyla aynı işlevi görür.

Del Tuşu

ENter tuşunun solunda yer alan Del tuşu, metametiksel sembollerin yazılmasını sağlar.Bu tuşlardaki sembollerin aynısı harflerin üstünde yer alan sayılarda da vardır; fakat hesaplama yaparken kolaylık olsun diye buraya da bu tuş yerleştirilmiştir.

0 rakamı

Del tuşunun solunda sağ ok tuşunun yanında yer alır.

Rakamların sıralanışı

0'ın üstündeki sırada soldan sağa 1-2-3, onun hemen üstünde 4-5-6, onun üstünde ise 7-8-9 bulunmaktadır. Telefondaki tuş kombinasyonuyla karşılaştırdığımızda tam tersi dizilişi vardır.

Görme engelliler olarak klavye alırken bu gruplamalara dikkat ederek klavyemizi satın almalıyız.

Harfler ve Parmaklarımızın Yerleşimi

Klavyemizin harf bölümünü incelediğimizde, klavyenin tam ortasında üzeri noktalı iki adet tuş bulunmaktadır. Bunlar F ve J harfleridir. On parmak eğitimi alanların daha önceden bildiği gibi bu kabartılar parmaklarımızı temel sıra düzenine sokabilmemiz için bize yön gösterir. Temel sıraya göre  J harfine  sağ işaret parmağımız, F harfine ise sol işaret parmağımızı yerleştiririz. Daha sonra ise  diğer parmakları yerleştiririz. Her parmağın basabileceği belli sayıda tuş vardır. Temel sıraya baktığımızda sağ ve sol işaret parmaklarımızın basacağı tuşlar şu şekildedir:

Sol El

Sol serçe parmağımız A harfine,

Sol yüzük parmağımız S harfine,

Sol orta parmağımız D harfine,

Sol işaret parmağımız F harfine gelmektedir.

Sağ El

Sağ işaret parmağımız J harfine,

Sağ orta parmağımız K,

Sağ yüzük parmağımız L,

Sağ serçe parmağımız Ş harfine gelmektedir.

Başparmaklarımızın boşluk yani space tuşunda olması gerekir. Bu parmak dizilimi sadece orta blok için geçerlidir. Parmaklarımız yazmaya başlamadan önce ve yazarken sürekli bu blok üzerinde olmalıdır. Diğer harflere parmaklarımız geçiş yapacaktır. Örneğin T harfini yazabilmek için sağ elin işaret parmağını bir yana kaydırırsınız.

Yazı yazarken parmaklarımızın basabileceği tuşlar şu şekildedir:

Sol serçe parmağımız A, A'nın üzernde yer alan Q, Q'nun sol üstünde yer alan 1 ve A'nın sağ altında yer alan Z'ye basar.

Sol yüzük parmağımız S, S'nin sol üstünde yer alan W, W'nün sol üstünde yer alan 2, S'nin sağ altında yer alan X tuşuna basar.

Sol orta parmağımız D, D'nin üstünde yer alan E, E'ninsol üstünde yer alan 3, D'nin sağ altında yer alan C tuşuna basar.

Sol işaret parmağımız F, F'nin üstünde yer alan R, R'nin sol üstünde yer alan 4, F'nin sağ altında yer alan V tuşuna basar. Ayrıca R'nin sağ üstünde yer alan 5, R'nin sağında yer alan T, F'nin sağında yer alan G'ye basar.

Sağ işaret parmağımız J, J'nin üstünde yer alan U, U'nun sol üstünde yer alan 7, J'nin sağ altında yer alan M tuşuna basar.  Ayrıca J'nin solunda yer alan H, H'nin üstünde yer alan Y, Y'nin üstünde yer alan 6 ve J'nin sol altında yer alan N tuşuna basar.

Sağ orta parmağımız K, K'nin üstünde yer alan İ, İ'nin sol üstünde yer alan 8, K'nin sağ altında yer alan Ö tuşuna basar.

Sağ yüzük parmağımız L, S'nin üstünde yer alan O, O'nun sol üstünde yer alan 9, L'nin sağ altında yer alan Ç tuşuna basar.

Sağ serçe parmağımız Ş, Ş'nin sağ üstünde yer alan yumuşak g, yumuşak g'nin sağında yer alan Ü, Ş'nin sağında yer alan İ ve İ'nin sağında yer alan nokta simgesine basar.

 
< Önceki öğeye gitmek için tıklayınız   Sonraki öğeye gitmek için tıklayınız >