Kontrast Renk: Varsayilan Renkler Sari Üzerine Siyah Pembe Üzerine Siyah
Yazı boyutunu değiştir:
Yazi boyutunu küçült Yazi boyutunu büyüt Varsayilan degerleri yükle
Altı Nokta Körler Vakfı'nın resmi sitesine gitmek için buraya tıklayınız. Yeni pencerede açılır.

Bu site görme engelli kullanımına uygun
şekilde hazırlanmıştır.

Klavye ve Fare

klavye_mouse.jpgWindows XP kullanırken klavye ve fareden faydalanıyoruz.

Klavyenin kullanımı

Klavyeyi görme özürlüler özellikle bilgisayarın kontrolü için aktif biçimde kullanmaktadır. Fare ise görenlerin klavyeye oranlar daha çok tercih ettiği bir kontrol aracıdır. Klavye hakkında daha önceki derslerimizde bilgi sahibi olduğumuz için bu derste üzerinde fazla durmayacağız. Klavye hakkındaki derse gitmek için buraya tıklayınız. Ancak klavyenin Windows XP kullanırken en çok hangi tuşlarından faydalandığımıza değinelim. Öncelikle gezinme tuşları olarak bildiğimiz ve harf grubunun sağ tarafında ve klavyenin orta kısmında yer alan tuş grubunu aktif olarak kullanacağız. Buradaki yön tuşları listelerde bizi sağa, sola, yukarı ve aşağı hareket ettirecek. Baş tuşu Home tuşu liste başına, Son tuşu End tuşu liste sonuna götürecek. Sayfa Aşağı ve Sayfa Yukarı tuşları bizleri pencerede bir ekran boyu kadar yukarı veya aşağı götürecek. Bunların dışında gene gezinme tuşları bölümünde bulabileceğiniz İnsert tuşu Jaws programının kullanıcıları için Jaws'ın kısa yol tuşlarını kullanmak üzere yararlanacağımız bir tuştur. Örneğin İnsert ve F12 tuşlarına basarak saati öğrenebileceğiz. İnsert ve Aşağı okuna basarak bir yazının tamamını okutturabileceğiz. İnsert tuşunun altında bulunan, yani sol okun üzerinde bulunan Delete Silme tuşu bilgisayardan herhangi bir öğenin silinmesi için kullanacağımız tuş, harflerin hemen sağında bulunan Enter tuşu herhangi bir klasörün içine girmeye veya bir uygulamayı başlatmaya yarayacak. Enter'ın üzerindeki Backspace Geri Silme tuşu bir klasörden bir üst klasöre çıkmamızı sağlayacak. Klavyemizin sol tarafında üstten aşağı doğru inerken en yukarıdaki Escape tuşu herhangi bir programdan çıkmaya, Bunun altında tırnak tuşundan sonra aşağı doğru inerken karşımıza çıkan sekme tuşu bir pencere içerisinde birden çok alan varsa bu alanlar arasında geçiş yapmamıza yarayacak. Bunun hemen altında Büyük Harf tuşumuz var. Onun altında Shift tuşumuz var. Shift tuşunu daha önce öğrendiklerimiz büyük harf tuşuna ek olarak bazı kısa yolları kullanırken de kullanacağız. Shift tuşunun altında Kontrol tuşumuz var. Bunu da yine bazı komutların kısa yol tuşlarına ulaşabilmek için kullanacağız. Kontorldan sağa doğru gidildiğinde Windows tuşu var. Windows'un başlat menüsünü başlattığı için Başlat tuşu da diyoruz. Bunun yanında Alt tuşumuz var gene Windows'da çok önemli bir tuş. Herhangi bir programın menü çubuğunu bu tuşla açıyoruz. Onun yanındaki Boşluk çubuğunu Windows'un önemli öğelerinden biri olan onay kutusunu işaretlemek için veya bir liste öğesi seçildiyse onu seçmek için kullanacağız. Onun sağındaki AltGr tuşunu ASCII kodlarını yazdırmak için veya tuşların 3üncü görevlerini devreye sokmak için kullanacağız. Onun yanında yine Windows tuşumuz var onun da hemen yanında ise Application tuşumuz var. Bunu da Windows öğelerinin kısa yol öğelerine ulaşmak için kullanacağız. Onun sağında yine Kontrol tuşumuz var.

Klavye yardımıyla Windows kullanırken birkaç tuşa daha ihtiyacımız olacak. Bunlar numaratör bölümünde NumLock bölümünde bulunan tuşlar. Bu tuşlar NumLock bölümü kapalıyken ortadaki gezinme tuşlarının görevlerini üstleniyor demiştik. Ancak bazı tuşların ekstra bazı görevleri var. Bu görevler yalnızca Jaws kullanıcısı olanların yararlanabildiği görevler. NumLock kapalı iken hemen sağındaki, NumLock açıkken Bölü olarak kullandığımız tuş. Jaws cursor için sol fare düğmesi olarak ve onun yanındaki çarpı olarak kullanılan tuş NumLock kapalıyken sağ fare düğmesi olarak kullanılmaktadır. NumLock bölümünün sağ üst köşesindeki eksi olarak normalde kullandığımız tuş Jaws Cursor tuşudur. Jaws imleci adı verilen bir imleç fonksyonunu devreye sokar. Ne olduğunu ileride öğreneceğiz. Onun altındaki Artı olarak bilinen tuş PC Cursor tuşudur. Yani PC imleci denilen bir başka imleci devreye sokar. Yine NumLock bölümündeki Sıfır tuşu tıpkı gezinme tuşlarındaki İnsert tuşu gibi NumLock kapalıyken İnsert tuşu görevde kullanılmaktadır.

Farenin kullanımı

Fare dediğimiz araç üzerinde iki adet tuş ve yeni farelerde de bir adet tekerlek vardır. Herhangi bir düz zemin üzerinde hareket ettirildiğinde ekrandaki fare imleci adı verilen bir imleci hareket ettirdiği görülür. Fare imlecini herhangi bir noktaya götürdüğümüzde farenin sol tuşuna basarsak o noktadaki öğeyi seçmiş oluruz. Bu harekete Tıklama denir. Fare tıklamaları 3 çeşittir.

  • Sol Tıklama
  • Sağ Tıklama
  • Çift Tıklama

Sol Tıklama

Sol tıklama dediğimiz farenin sol tuşunu bir kez tıklatmak için kullanılır. Tıklama işlemleri farenin tuşuna basılıp çekilmek suretiyle gerçekleştirilir. Tuşa basılıp çekilme süresi yaklaşık olarak saniyenin dörtte biri olacak kadar kısa bir süre olmalıdır. Farenin tuşu tıklama işlemi sırasında uzun süre basılı tutulmaz.

Sol Tıklama ile yapılabilecek işlemler

  • Bir onay kutusunun işaretlenmesi,
  • Bir öğe işaretli değilse işaretlenmesi,
  • Bir düğmeye basılması,
  • Bir internet bağlantısının açılması,

gibi işlemlerdir.

Sağ Tıklama

Sağ tıklama işlemi farenin sağ tuşunun aynı şekilde tıklatılmasıdır.

Sağ Tıklama ile yapılabilecek işlemler

  • Bir öğe ile ilgili kısa yol menüsüne ulaşmak,
  • Yapılabilecek işlemlerin yer aldığı bir menüyü açmak,

gibi işlemlerdir.

Çift Tıklama

Çift tıklama işlemi ise farenin sol tuşunun iki kere ardı ardına tıklanması işlemidir. Bu iki tıklama arasında farenin kesinlikle kımıldatılmaması gerekmektedir.

Çift tıklama ile yapılabilecek işlemler

  • Herhangi bir klasör içine girmek
  • Herhangi bir uygulamayı başlatmak

Tekerlek Kullanımı

Farenin ortasında yer alan tekerlek ise herhangi bir liste üzerindeysek liste üzerindeki seçim noktasını yukarı veya aşağı doğru hareket ettirir. Veya bir ibre üzerindeysek ibreyi yine yukarı veya aşağı doğru kaydırır. Bunun dışında da genel olarak ekranı yukarı veya aşağı doğru hareket ettirir.

Sürükleme İşlemi

Fare ile yapılabilecek bir başka işlem sürükleme işlemidir. Sürükleme işleminde, sürüklenmek istenilen öğe üzerine gelinir ve farenin sol tuşu basılı tutulur. Bu şekilde fare hareket ettirilir. Böylece üzerine tıklanmış öğe de hareket eder. Sürükleme işlemini tamamlamak için farenin imlecinin ulaştığı noktada farenin sol tuşunu bırakırız. Böylece sürüklenme işlemi de tamamlanmış olur.

Sağ tuş ile sürükleme işleminde farenin sağ tuşu herhangi bir öğe üzerinde basılı tutulur. Daha sonra sürüklenir. İstenilen yere gelindiğinde farenin sağ tuşu bırakılır. Bu durumda burada ne yapılmak istediğimiz sorulur. Buraya Taşı, Buraya Kopyala gibi seçenekler karşımıza çıkar. Onlardan birini uygulayabiliriz.

Pencerelerin boyutlandırılması işlemi

Pencerelerin boyutlandırılması işlemi, pencereleri kenarlarındaki çerçevelerin farenin sol tuşuyla tıklanıp, tuş basılı iken fare hareket ettirilir ise pencerenin hangi kenarı tıklanmışsa o kenarını istediğimiz yöne doğru hareket ettirmemiz mümkündür. Böylece pencereyi bir tarafa doğru daraltma, genişletme, yukarı veya aşağı doğru uzatıp kısaltma gibi olanaklarımız doğacaktır.

 

 
< Önceki öğeye gitmek için tıklayınız   Sonraki öğeye gitmek için tıklayınız >