Kontrast Renk: Varsayilan Renkler Sari Üzerine Siyah Pembe Üzerine Siyah
Yazı boyutunu değiştir:
Yazi boyutunu küçült Yazi boyutunu büyüt Varsayilan degerleri yükle
Altı Nokta Körler Vakfı'nın resmi sitesine gitmek için buraya tıklayınız. Yeni pencerede açılır.

Bu site görme engelli kullanımına uygun
şekilde hazırlanmıştır.

Ekran Okuyucular

İşletim sistemi bilgisayarımızı kullanabileceğimiz hale getirir. Ancak görme engelliler için bunun çok fazla bir anlamı yoktur. Çünkü işletim sistemleri genlikle görenlere yönelik olarak yapılmaktadır. Görme engelliler için ufak tefek düzenlemeler içerse de görme engellilerin bilgisayarı kontrol edebilmeleri işletim sistemine ek bir program yüklemeden bunu yapabilmeleri pek bir mümkün değildir.

Görme Engellilerin bilgisayarlarını kontrol etmelerini, kullanabilmelerini sağlayan yazılımlara ekran okuyucular diyoruz. Bu yazılımların görevi tıpkı yanımızda bir gören varmış ve bize ekranı anlatıyormuş gibi ekrandaki herhangi bir öğenin durumunu, içeriklerini, özelliklerini bize anlatmasıdır. İşletim sistemi üzerinde kurulan ekran okuyucular genellikle bilgisayarı klavye yardımıyla kontrol etmemize olanak verirler. Bazı ekran okuyucu programları ses yoluyla da kumanda edilebilmektedir. Mikrofondan konuşarak işletim sistemine veya ekran okuyucu programa bazı komutlar gönderebiliriz. Bu komutlar bize gene ses yoluyla geri dönen sonuçlar verirler. Ama yaygın olarak kullanılan ekran okuyucu programları klavye yoluyla kontrol edilen ve sonuçları ses olarak veren ekran okuyucu programlardır. Sonuçları ses dışında bir yöntemle almak isteyenler için kabartma ekranlar vardır. Bunlara Refreshable Braille Display adı verilmekte olup maliyetleri ve satış fiyatları yüksektir. Ses yoluyla bize geri dönen ekran okuyucu programları genellikle kendi içlerinde bir ses sentezleyici bulundururlar. Ancak programlar yurtdışında yapıldığından varsayılan dil olarak İngilizce vardır. Dolayısıyla ses sentezleyicileri de İngilizceye uygun olarak çalışmaktadır. Ne yazık ki hiçbir ekran okuyucu programın içerisinde Türkçe konuşabilen bir ses sentezleyici yoktur. O nedenle verdiğimiz komutların sonuçlarını ve ekranda olup bitenleri Türkçe olarak duymamızı sağlayan bir ek yazılıma daha gereksinimiz vardır.

Bu durumda bir görme engellinin bilgisayarı kullanabilmesi için 2 adet ek yazılıma ihtiyacı olduğunu söyleyebiliriz.  Birisi Ekran Okuyucu diğeri ise bu okuyucuya ek olan Türkçe ses sentezleyici programı.

Yaygın ekran okuyucu programlarından bazıları:

Windows için:

  • Jaws
  • Windows Eyes
  • NVDA
  • BrowseAloud

Mac Bilgisayarlar için:

  • Voice Over

Ses Sentezleyici olarak 3 adet ürün vardır:

  • Gevezenin "Net Okur" adlı programı
  • Hasan Özdemir'in "Spiker" adlı programı
  • Murat adlı bir programcının ürettiği "TeknoSes" adlı bir ses sentezleme yazılımıdır.

Daha ayrıntılı bilgi isteyenler bu markaların firmalarına başvurarak istedikleri bilgiye ulaşabilirler.

Ayrıca az görenler için ekran büyütme yazılımları bulunmaktadır. Bu yazılımlar fare ile gidilen noktaları çeşitli oranlarda büyüterek az görenlerin bu noktalarda daha iyi görmelerini ve dolayısıyla bilgisayarı gözleri yardımıyla kullanabilmelerini sağlamaktadır.

 
< Önceki öğeye gitmek için tıklayınız   Sonraki öğeye gitmek için tıklayınız >